Bodrum

Bodrum herken je van ver: een heuvel vol witte kubushuizen die naar de zee afloopt, blauwe luiken, bougainville in paars en rood over elke muur, en op de punt tussen de twee baaien het kasteel dat de ridders van Sint-Jan hier tussen 1406 en 1522 bouwden. Links van het kasteel ligt de jachthaven met de gulets en de cafés langs de kade, rechts de baai van Kumbahçe met het strand en, daarachter, de straat die iedereen Bar Street noemt en die tot diep in de nacht doorgaat. De stad zelf is klein en loopbaar: van de bazaar achter de haven naar de kade, langs het kasteel naar Kumbahçe en terug ben je een uur onderweg, met veel om te blijven staan.

Maar Bodrum is vooral een schiereiland, en elk dorp eromheen heeft een eigen publiek. Gümbet, om de heuvel, is jong en luid. Bitez en Ortakent zijn rustig, met lange stranden waar gezinnen en windsurfers zitten. Türkbükü aan de noordkust is het Bodrum van de jachten en de strandclubs, Yalıkavak dat van de grote jachthaven en de dure winkels. Gümüşlük, helemaal aan het westelijke einde, is een vissersdorp waar de restaurants met hun tafels in het water staan en waar je bij zonsondergang naar het Konijneneiland waadt. Turgutreis heeft de breedste zonsondergangen, met de Griekse eilanden als silhouet. Kies Bodrum-stad als je 's avonds wilt lopen, kies Bitez of Ortakent voor het strand, en kies Gümüşlük of Yalıkavak als je vooral het schiereiland wilt.

Het kasteel van Bodrum is meer dan een uitzichtpunt: het is sinds 1964 het museum voor onderwaterarcheologie, staat sinds 2016 op de voorlopige lijst van UNESCO en bewaart wat duikers in een halve eeuw langs deze kust hebben gevonden. De toren van de Franse, Italiaanse, Engelse en Duitse ridders staan nog, en op de binnenplaatsen groeien bomen tussen amforen en kanonnen. Loop eerst naar de zaal van het Uluburun-wrak, een schip uit de veertiende eeuw voor Christus dat met een lading koper, tin, ivoor en glas voor de kust zonk; de vitrines laten zien hoe rijk de handel over deze zee toen al was. Daarna de zaal van het glaswrak van Serçe Limanı: een koopvaarder uit de elfde eeuw, tussen 1977 en 1979 op tweeëndertig meter diepte opgegraven, met zo'n twee ton gebroken glas aan boord. De romp is nagebouwd in een hal die op een constante tweeëntwintig graden en vijftig procent vochtigheid wordt gehouden, en je ruikt het oude hout.

Het museum is elke dag open van half negen tot kwart voor zeven, en dat is niet het hele verhaal: 's avonds gaat het opnieuw open van zeven tot tien, met een eigen kaartje en een kassa die om half tien sluit. Doe het zo: ga aan het einde van de middag naar binnen, kijk in de zalen terwijl het nog licht is, en klim tegen zonsondergang naar de muren, waar de hele baai en de jachthaven onder je liggen en de lichten van de stad aangaan. De glaswrakhal heeft zelfs een eigen openingstijd tot tien uur 's avonds. Neem een audiogids mee als je de context wilt; de zalen zijn goed, maar de bordjes zijn kort.

Bodrum was Halicarnassus, de stad van Maussollos, en zijn graf gaf elk grafmonument sindsdien zijn naam. Het mausoleum, gebouwd na zijn dood in 353 voor Christus, was zo'n vijftig meter hoog, met zesendertig Ionische zuilen, een piramidedak en een vierspan bovenop, en telde als een van de zeven wereldwonderen. Een aardbeving legde het in 1304 neer, de ridders gebruikten de stenen voor hun kasteel, en de Engelse archeoloog Newton bracht in de jaren 1850 de reliëfs naar het British Museum. Wat je nu ziet, een paar straten boven de haven, is de fundering met de grafkamer die je via een trap bereikt, en een kleine zaal met een maquette en afgietsels van de friezen. Het is een plek voor wie zich iets kan voorstellen; ga dus met het verhaal in je hoofd. Open van tien tot vier, op maandag gesloten.

Het antieke theater, tegen de heuvel boven de ringweg, is het tegendeel: hier hoef je niets voor te stellen. De halfronde tribune uit de vierde eeuw voor Christus bood ooit plaats aan een tienduizend mensen en kijkt over de stad en het kasteel naar Kos aan de horizon. De toegang is gratis, het terrein is open van half negen tot half zes en op maandag gesloten; ga aan het einde van de middag, als het licht laag staat en de stenen warm zijn. Combineer beide met de markt: op dinsdag is de textielmarkt in Bodrum, op vrijdag de grote groente- en fruitmarkt, allebei het soort ochtend waarop je meer over de stad leert dan in welk museum ook.

De minibussen van MUTTAŞ zijn de sleutel tot het schiereiland. Ze vertrekken van het nieuwe busstation bij Torba en rijden naar elk dorp: Bitez op tien kilometer, Gümbet op dertien, Turgutreis op eenentwintig, Yalıkavak op drieëntwintig, Türkbükü op zesentwintig en Gümüşlük op zevenentwintig. Er is zelfs een kustlijn die Turgutreis via Gümüşlük, Yalıkavak en Gündoğan met Türkbükü verbindt, zodat je een dag lang van baai naar baai kunt hoppen zonder terug naar Bodrum te hoeven. In alle bussen betaal je met een bankkaart. De gemeentelijke stranden zijn van begin juni tot eind september ingericht met douches, kleedhokjes en badmeesters, en de lijst noemt onder meer Gümbet, Bitez, Türkbükü en Turgutreis met de Blauwe Vlag in de naam.

Elke dag heeft zijn dorp. Op woensdag is de markt in Gümüşlük, en 's avonds eet je er vis met je voeten bijna in het water, terwijl de zon achter het Konijneneiland zakt; bij laag water waad je erheen over de resten van het antieke Myndos. Donderdag is de kledingmarkt in Yalıkavak, waar je daarna langs de jachten in de marina loopt. Zaterdag is de markt in Turgutreis, met de zonsondergang over de Griekse eilanden als afsluiting. En Kos ligt zo dichtbij dat een dagje Griekenland gewoon kan: de boten van Bodrum Express Lines vertrekken vanaf de haven onder het kasteel en de cruisehaven, op sommige dagen ook vanaf de marina van Turgutreis; de ochtendboot van half negen is om kwart voor tien op Kos. Je paspoortcontrole is in de haven, dus kom ruim van tevoren. De veerboot naar Datça vertrekt vanaf dezelfde haven onder het kasteel en de onlineverkoop sluit twee uur voor vertrek.

Milas-Bodrum Airport ligt zevenendertig kilometer van Bodrum, en sinds 24 augustus 2026 is het een stille luchthaven: vluchten worden niet meer omgeroepen, dus houd de borden en je app in het oog. De bus van MUTTAŞ rijdt naar het busstation bij Torba en Güvercinlik, zonder reservering en met betaling per bankkaart aan boord; vanuit Bodrum vertrekt hij twee uur voor de binnenlandse vluchten en op de luchthaven wacht hij de binnenlandse aankomsten op. Kom je uit Nederland met een pakketreis, dan brengt de transfer je in ongeveer een half uur naar Torba, drie kwartier naar Bodrum, vijftig minuten naar Gümbet en ruim een uur naar Turgutreis. Taxi's staan dag en nacht bij beide terminals.

Op de luchthaven heb je een uur gratis wifi met een sms-code, of met een wachtwoord dat je op vertoon van je paspoort bij een kiosk krijgt als je nummer geen roaming heeft. In Bodrum zelf biedt de gemeente gratis wifi in het centrum, op de boulevards van Bitez en Ortakent, op het plein van Turgutreis en in Yalıkavak: handig op een terras, maar niet iets om je route op te bouwen. Een reis-eSIM van holySim die je thuis al op je telefoon zet, lost dat op: de kaart-app en de vertrektijden van de minibus werken zodra je de aankomsthal uitloopt. Welk Turks netwerk je bundel gebruikt, lees je in de gids over dekking in Turkije; de ontvangst in de baaien en op de boten hebben we niet zelf gemeten. Ga je een dag naar Kos, dan legt de gids over een Grieks eiland vanuit Turkije uit wat je bundel aan de overkant doet. En huur je een auto voor het schiereiland, lees dan de gids over een huurauto in Turkije.