Antalya

Wie Antalya alleen kent als de luchthaven waar de transferbus naar het resort vertrekt, mist een stad van meer dan een miljoen mensen die op een klif boven de zee is gebouwd. Sta een avond in het park van Karaalioğlu, aan de zuidrand van de oude stad, en je ziet het in één blik: de rotswand die recht in het water valt, links de baai van Konyaaltı met daarachter het Taurusgebergte dat in de winter wit is, en rechts de lange, vlakke kust van Lara. De stad werd in 158 voor Christus gesticht door koning Attalos II van Pergamon en heet nog altijd naar hem; de haven die hij liet aanleggen is een halfronde inkeping in de klif met een ingang van ruim honderd meter, waar nu de uitgaansboten liggen.

Die geografie bepaalt waar je slaapt. Kaleiçi, de oude stad binnen de muren, is een doolhof van houten Ottomaanse huizen die pensions en boetiekhotels zijn geworden, met de haven beneden en de winkelstraten boven; het is de plek voor wie de stad wil voelen. Konyaaltı, ten westen van de klif, is het strand van de Antalyalılar zelf: zeven kilometer fijne kiezels met de bergen als coulisse, een brede boulevard en tientallen strandpaviljoens, en de tram brengt je in een kwartier naar de oude stad. Lara en Kundu, aan de oostkant richting de luchthaven, zijn het domein van de grote resorts met zand en zwembaden. Wil je Antalya als stad, kies dan Kaleiçi of Konyaaltı; wil je vooral het resort, dan is Lara logisch en is de stad een uitstapje.

Loop de oude stad binnen zoals de Romeinen dat deden, door de Poort van Hadrianus. De drie marmeren bogen werden gebouwd voor het bezoek van de keizer in het jaar 130, en het is aan een toeval te danken dat ze zo gaaf zijn: de Byzantijnen metselden de poort in oorlogstijd dicht, waardoor ze eeuwen beschermd bleef. Kijk naar het wegdek onder de bogen, uitgesleten door karrenwielen. Daarachter beginnen de steegjes: hoge muren, houten bovenverdiepingen die over de straat hangen, hier en daar een tuin met sinaasappelbomen, en overal het geluid van glazen thee op schoteltjes. De weg loopt vanzelf naar beneden, naar de haven, waar je vanaf de kade de boten ziet vertrekken langs de kliffen naar de Beneden-Düden, de waterval die vanaf de rotsen recht in zee stort; zo'n boottocht is de makkelijkste manier om de klif van onderaf te zien.

Boven de oude stad staat de Yivli Minare, de geribbelde minaret van achtendertig meter met blauwe tegels die sultan Alaaddin Keykubat in de dertiende eeuw liet bouwen; wie de negentig treden mag beklimmen, kijkt over de daken tot aan de bergen. Naast de poort naar de haven staat de klokkentoren uit 1921 op een oud bastion, en aan de zuidkant, waar de muren het park raken, de ronde Hıdırlık-toren, een Romeins grafmonument uit de eerste of tweede eeuw dat later vuurtoren werd. Vanaf het park ernaast is de zonsondergang over de baai het mooiste dat Antalya gratis te bieden heeft. Terug naar boven neem je de nostalgische tram, die van het museum langs de rand van de oude stad naar Zerdalilik rijdt; wil je aan het eindpunt terug, dan haal je je kaart opnieuw langs de lezer.

Antalya heeft zelf weinig antieke stenen, maar het is de basis voor drie steden die elk een dag waard zijn. Perge, achttien kilometer naar het oosten, is de meest complete: een zuilenstraat met een waterkanaal in het midden, een stadion waar de zitrijen nog liggen, thermen en poorten, en het is elke dag open van acht uur 's ochtends tot acht uur 's avonds, dus je kunt de hitte van de middag mijden. Aspendos, vijfenveertig kilometer verder, heeft het best bewaarde Romeinse theater van de Middellandse Zee: vijftienduizend zitplaatsen, gebouwd door de architect Zenon tussen 138 en 164, met een toneelgebouw dat nog tot de nok staat en een akoestiek waar je op de bovenste rij een fluistering hoort. Elke zomer is het het podium van het opera- en balletfestival; het terrein is open tot kwart voor zeven en gaat 's avonds van zeven tot half tien opnieuw open voor een avondbezoek.

Termessos is het tegendeel van Aspendos: een bergstad dertig kilometer ten noordwesten van Antalya, hoog op de flank van de Güllük Dağı in een nationaal park, met een theater op de rand van een afgrond en graftombes die tussen de dennen liggen te verbrokkelen. Alexander de Grote belegerde de stad in 333 voor Christus en trok zich terug; jij komt met een huurauto of een tour, want een bus gaat er niet, en je loopt een goed half uur omhoog. Neem water en ga in de ochtend. Blijf je een week en doe je meer dan één site, kijk dan naar de Museum Pass Türkiye van vijftien dagen of de Museum Pass Mediterranean van zeven dagen, die je online koopt en die ingaan bij je eerste bezoek. Het Antalya Museum, met zijn beelden uit Perge, stond op 7 september 2026 op de pagina van het ministerie als gesloten voor bezoek; controleer dat voordat je erheen gaat.

Het openbaar vervoer van Antalya draait op de Antalyakart. Je koopt de kaart uit een automaat, op de luchthaven bij de tramhaltes en de bushalte en in de stad bij haltes als İsmetpaşa en het plein van Konyaaltı, en je laadt hem daar ook op. Je kunt ook zonder kaart met een contactloze bankkaart inchecken, maar dan betaal je per rit het hogere tarief en zit er geen gratis overstap in; voor meer dan een paar ritten is de kaart dus de betere keuze. De tram T1 rijdt van Fatih via het centrum en de luchthaven naar Expo, lijn T3 van Varsak naar het museum, en de nostalgische tram bedient de oude stad. Handig om te weten: het busstation ligt vier kilometer ten noorden van het centrum en is het knooppunt voor de hele kust, en AntRay stopt er.

Vanaf dat busstation vertrekken de streekbussen naar het oosten, naar Side op tachtig kilometer en verder naar Alanya; de minibussen naar Kemer vertrekken van een halte ten westen van het centrum. Alles rijdt over de D400, de tolvrije kustweg. De snelweg van Antalya naar Alanya is sinds de eerste schop in juli 2025 in aanbouw en heeft nog geen openingsdatum, dus reken voorlopig met de tijden van de kustweg: reisorganisaties noemen ongeveer een half uur naar Antalya-stad, veertig minuten naar Belek, vijftig naar Kemer, een uur naar Side en twee uur naar Alanya, en met hotelstops onderweg kan Alanya makkelijk drie of vier uur worden.

De luchthaven ligt ten noordoosten van de stad, aan de D400, ongeveer twintig minuten rijden van het centrum. Terminal 1 en de binnenlandse terminal zijn met elkaar verbonden; Terminal 2 staat apart en een gratis ringbus rijdt ertussen, dus kijk op je ticket in welke terminal je landt voordat iemand je opwacht. Reis je met een pakket, dan staan de reisorganisaties met balies buiten de terminal en wijzen ze je de bus naar je hotel. Reis je zelf, dan is AntRay je lijn: hij rijdt van de luchthaven via het busstation en Meydan naar het centrum, en de Antalyakart-automaat staat naast de tramhalte.

Wifi krijg je in de aankomsthal via een kiosk die een pincode geeft op basis van je telefoonnummer, identiteitskaart of paspoort; dat werkt voor een berichtje naar huis, maar houdt op bij de uitgang. Installeer daarom thuis al een reis-eSIM van holySim: dan werkt je route-app zodra je de aankomsthal uitloopt en heb je de tramhalte, het busstation of het adres in Kaleiçi al op je scherm. Welk Turks netwerk je bundel gebruikt, lees je in de gids over dekking in Turkije; de ontvangst in de tram, op het strand en in de resorts hebben we niet zelf gemeten. Zit je all-inclusive in Lara of Belek, dan is de gids over internet bij een all-inclusive vakantie voor jou geschreven, en huur je een auto voor Termessos of Aspendos, lees dan de gids over een huurauto in Turkije.