Alanya

Vanaf de boulevard zie je meteen waar Alanya om draait: een steile, groene rots die de zee insteekt, met een kartelrand van Seltsjoekse muren over de top en aan de voet de haven met zijn vissersboten en uitgaansboten. Die rots deelt de kust in tweeën. Aan de westkant ligt Kleopatra-strand, breed en zanderig, met de bergen als coulisse. Aan de oostkant begint bij de haven een boulevard die kilometers doorloopt langs Oba, Tosmur en Kestel tot aan Mahmutlar, waar de appartementengebouwen staan die veel Nederlanders en Scandinaviërs als tweede huis gebruiken. De burcht is sinds 2000 opgenomen in de voorlopige lijst van UNESCO-werelderfgoed, en wie bovenop staat begrijpt waarom: zes en een halve kilometer muur, bijna honderdveertig torens en een citadel die tweehonderdvijftig meter boven de zee hangt.

Waar je slaapt bepaalt je vakantie. Het centrum, tussen de haven en Damlataş, geeft je de burcht boven je hoofd, de bazaarstraatjes en beide stranden op loopafstand, maar ook de muziek van de bootjes en de bars tot laat. Mahmutlar en Kestel zijn rustiger en goedkoper, met lange stranden en een dolmuş naar de stad. Avsallar en İncekum, een half uur naar het westen, zijn resortland: mooi zand, dennenbos, en een auto of transfer voor alles wat verder weg ligt. Kies het centrum als je de stad wilt zien, kies de flanken als je vooral de zee wilt.

De beste manier om de burcht te doen is andersom dan de meeste mensen het doen. Neem laat in de middag de kabelbaan vanaf het station aan Kleopatra-strand, naast de grot van Damlataş: negenhonderd meter kabel, veertien cabines voor acht personen, en binnen een paar minuten hang je boven de daken met de baai onder je. De kabelbaan draait van half tien 's ochtends tot elf uur 's avonds, dus ook een rit na het diner om de verlichte stad te zien is een goed idee. Boven kom je uit bij Ehmedek, het noordelijke verdedigingswerk dat sultan Alaaddin Keykubat een jaar na de Rode Toren liet bouwen. Vanaf daar wandel je door de oude wijk binnen de muren, met zijn houten huizen, tuinen en theetuinen, naar İçkale, de citadel op het hoogste punt.

İçkale is het deel met een kaartje. Het terrein is elke dag open van acht uur 's ochtends tot half acht 's avonds, de kassa sluit een half uur eerder, en het uitzicht vanaf de westmuur over Kleopatra-strand en de bergen is de reden dat je hier bent. Daal daarna te voet af langs de muur richting Tophane en de haven; de weg slingert door tuinen en langs uitkijkpunten en brengt je bij de Rode Toren, Kızılkule. Die achthoekige toren uit 1226 is drieëndertig meter hoog, telt vijf verdiepingen en heeft op de begane grond een kleine tentoonstelling; het dak geeft het klassieke uitzicht op de haven. Ernaast ligt de Tersane, de Seltsjoekse scheepswerf met vijf gewelfde hallen die tot in de jaren zestig in gebruik bleef en nu een scheepvaartmuseum is. Neem water mee en goede schoenen: de afdaling is mooi, maar lang en in de zomer heet.

Kleopatra-strand dankt zijn naam aan het verhaal dat Cleopatra en Marcus Antonius hier zwommen, en of dat waar is doet er op een warme middag weinig toe. Het strand ligt aan de westkant van de rots, recht voor de grot van Damlataş, heeft de Blauwe Vlag en helder, snel diep water; aan het uiteinde bij de rots ligt een baai met stenen die als een natuurlijk zwembad werkt en waar je met een snorkel vissen ziet. Ga 's ochtends, voordat de ligbedden vol zijn en het zand heet wordt, en loop daarna de honderd meter naar de grot.

Damlataş werd in 1948 bij toeval gevonden toen er steen werd gehakt voor de haven, en was daarmee de eerste grot in Turkije die voor bezoekers openging. Je loopt vijftig meter gang in en staat dan in een ruimte vol druipsteen waar het altijd tweeëntwintig graden is en de luchtvochtigheid rond de vijfennegentig procent; om die lucht komen al decennia astmapatiënten naar Alanya, op doktersadvies en voor weken tegelijk. Voor een gewone bezoeker is het een koel kwartier op een hete dag. Het archeologisch museum, aan het begin van de weg omhoog naar de burcht met de tuiningang aan de Damlataş Caddesi, is klein maar goed: de bronzen Herakles uit de tweede eeuw heeft een eigen zaal. Openingstijden publiceert het museum niet online, dus kijk bij de poort.

Op een dag dat het strand te heet is, rijdt half Alanya de bergen in naar de Dim Çayı, een koude rivier die vijftien kilometer buiten de stad uit de bergen komt. Langs het water staan restaurants, theetuinen en cafés, veel met tafels op houten platforms boven de stroom, waar je met je voeten in het ijskoude water forel eet en de kinderen in het ondiepe gedeelte spelen. Even verderop ligt de Dim-grot, elf kilometer van Alanya en tweehonderdtweeëndertig meter boven zee: driehonderdzestig meter gang door vier zalen, met aan het einde een meer zeventien meter onder de ingang. De grot gaat het hele jaar om negen uur open en sluit in de winter om vijf uur, in de zomer om zeven; je moet een half uur voor sluiting binnen zijn.

Wie een hele dag over heeft, rijdt richting Gazipaşa en dan de bergen in naar Sapadere. De kloof is zo'n zevenhonderdvijftig meter lang met wanden tot vierhonderd meter hoog; over stalen en houten loopbruggen loop je driehonderd meter naar binnen tot een waterval en een paar poelen waar het water zelfs in augustus koud is. In het dorp staan een oude watermolen en een werkplaats waar zijde wordt geweven. Er is geen bus; je gaat met een huurauto via de weg naar Demirtaş of met een georganiseerde tour vanuit Alanya. Combineer de kloof met een lunch aan de Dim en je hebt de bergen gezien zonder de kust echt te verlaten.

Controleer eerst op welke luchthaven je landt, want dat scheelt uren. Gazipaşa-Alanya Airport ligt veertig kilometer ten oosten van de stad, dertig van Mahmutlar; Corendon vliegt er rechtstreeks vanuit Amsterdam, Rotterdam, Groningen, Brussel en Düsseldorf en rekent ongeveer vijftig minuten voor de transfer naar Alanya. Reis je zonder pakket, dan verwijst de luchthaven naar de Havaş-shuttle, zonder dienstregeling online, en naar de taxicoöperatie met vaste tarieven per bestemming, dus vraag de prijs vooraf. Land je op Antalya Airport, dan staat de bus van je reisorganisatie of luchtvaartmaatschappij bij de balies buiten, of neem je een streekbus vanaf het busstation van Antalya; een Havaş-dienst naar Alanya is er niet. Reken vanaf Antalya op ongeveer twee uur, en met hotelstops onderweg makkelijk meer.

Op Gazipaşa heb je twee uur gratis wifi op het gemeentenetwerk, met een code die per sms naar je nummer met landcode komt; daarna betaal je bij Türk Telekom. Prima om te melden dat je geland bent, maar bij de bus buiten stopt het. Met een reis-eSIM van holySim die je thuis al installeert, zoekt je route-app de weg naar het appartement in Mahmutlar terwijl de bus nog langs de kust rijdt. Welk Turks netwerk je bundel gebruikt en wat dat betekent in de bergen achter de Dim, lees je in de gids over dekking in Turkije; de ontvangst op het strand en in de appartementen hebben we niet zelf gemeten. Blijf je een seizoen en steek je een Turkse simkaart in je eigen telefoon, dan geldt de registratieregel van 120 dagen; de gids over telefoon registreren in Turkije legt uit hoe dat werkt. Zit je all-inclusive in Avsallar, dan is de gids over internet bij een all-inclusive vakantie voor jou geschreven.